सत्वपराभास - Gender dysphoria

||श्री||

मागील लेख:- हुलकावणी

सत्वपराभास - Gender dysphoria

एका ज्योतिष समुहावर एका सदस्यांनी पुढील प्रश्न विचारला होता.

"या मुलाच्या वागणुकीत 6 महिन्या पासून बदल झाला आहे आणि तो मुली सारखे वागत आहे. कोणी यावर मार्गदर्शन करेल का? ३१/०८/२००७, वेळ १९:१२, कोल्हापूर."

नुकतेच महिन्यापूर्वी १५ व्या वर्षात पदार्पण या मुलाने केले आहे. शुक्र महादशेत (१२/०३/२०१९ ते ११/०३/२०३९) शुक्र अंतर्दशा (११/०७/२०२२ पर्यंत) शनि विदशा (०१/०५/२०२१ ते १०/११/२०२१) चालू आहे. सहा महिन्या पूर्वी म्हणजे मार्च २०२१ पासून या मुलाच्या वागण्यात बदल झाला आहे, म्हणजे गुरु विदशेत हा बदल निदर्शनास आला असे म्हणता येईल. खरे तर पोस्ट कर्ताने जन्म तारीख ३१/०८/२०१२ दिली होती पण एका सदस्याने “तुम्ही दिलेली कुंडली चुकली असून जी कुंडली दिली आहे ती २००७ ची आहे.” असे लिहिल्यावर त्यांनी कुंडली तीच ठेवली व तारीख ३१/०८/२००७ केली आहे. या मुळे कुंडलीची विश्वासहार्ता संशयात येते, पण असो या नुसार बघुया.

हा जो प्रकार आहे यात शरीर आणि भावना यात विसंगती निर्माण होत जाते. हा आजार फक्त विचार, भावना अर्थात मनाशी निगडीत नाही तर शारीरिक पातळीवरही सबंधित आहे. सत्वपराभास होण्याचे एकच एक कारण नाही. संप्रेरकांची (Hormones) मुख्य भूमिका असली तरी चुकीचे वर्तन, कुसंगती, उबग, लैंगिक शोषण हि कारणीभूत होऊ शकते. (तर क्वचित अध्यात्मिक धुंदी, स्वत:ला कृष्णाची गोपिका समजून स्त्री वेशात राहणारा एक पंथ आपल्या कडे आहे. पण यात संप्रेरकांचा संबंध वाटत नाही.) संप्रेरकांच्या भुमिके मुळे याची गणना फक्त मनोविकार म्हणून करणे चुकीचे होईल. वैद्यकीय क्षेत्रात याला ‘जेंडर डिसफोरिया’ असे म्हणतात.

Gender dysphoria (GD) is the distress a person feels due to a mismatch between their gender identity—their personal sense of their own gender—and their sex assigned at birth.

अगोदर Gender identity disorder (GID) म्हणत पण आता Gender dysphoria (GD) असे म्हटले जाते. जन्मत: असलेली शारीरिक ठेवण व वयात येतांना निर्माण झालेल्या भिन्न संप्रेरकांमुळे निर्माण होणाऱ्या भावना, जाणीवा यांच्या विसंगती मुळे हा विकार निर्माण होतो. ज्योतिष शास्त्रात याचा कसा विचार करता येईल ते पाहू.

या कुंडलीत लक्षणीय बाब म्हणजे लग्न कुंभेत २२°/३०’/०८” वर आहे तर हर्षल कुंभेत २३°/१२’/१०” वर आहे. हर्षल प्रथम भावारंभावर असून तो वक्री आहे. त्यामुळे असे रुढीबाह्य, परंपरेला छेद देणारे, विक्षिप्त, अनाकलनीय, चाकोरीबाह्य वर्तन जातका कडून घडणे हा प्राथमिक निष्कर्ष निघतो. येथे विषम-सम भावात विषम-सम राशी आल्या आहेत, पण शेकडा ५० मध्ये हे येणारच त्यामुळे विशेष असे काही म्हणता येणार नाही. वायू तत्वाचा हर्षल वायू तत्वाच्या राशीत असल्याने खरे तर त्याचे शुभत्व प्रगट व्हायला हवे, त्यात हा हर्षल गुरुच्या नक्षत्रात आहे. हर्षल हा लग्नी विषम राशी विषम नवमांशात आहे, तो पुरुषत्व प्रगट करतो. तनु भावावर सर्वाधिक प्रभाव टाकणाऱ्या या हर्शल मुळे जातकाची शारीरिक ठेवण पुरुषा सारखी आहे. रसायनांचा कारक मंगळाच्या मेष नवमांशी आहे. संप्रेरकाचा कारक मंगळ होईल.

शारीरिक ठेवण जरी प्रथमा वरून पाहिली तरी जननेंद्रीय ज्या वरून जन्मता: जातकाचे लिंग (Gender) ठरवले जाते त्याचा विचार कुंडलीत अष्टमा वरून करतात. अष्टमात वंध्या राशी आली आहे, त्यात ती समराशी आहे. हा एक पूरक योग म्हणता येईल. कारण साधारण ८% कुंडल्यात हि राशी अष्टमात येणार. पण जन्मत: जातकाला काही शारीरिक व्यंग या अनुसंगाने होते का? हि शंका मात्र निर्माण हा योग करेल. शिवाय चंद्र या स्त्रीग्रहाची पूर्ण दृष्टी अष्टमावर आहे, जो नपुंसकग्रह बुधाच्या रेवती या पुरुष नक्षत्री मीन या स्त्री राशीत आहे. येथे चंद्र राशीचा भाव जास्त प्रगट करेल कारण चंद्र राशी अंती फळ देतो. अष्टमात स्त्री राशी, अष्टमावर स्त्री राशीतील स्त्रीग्रह चंद्र ची दृष्टी, जो नपुंसक बुधाच्या नक्षत्रात आहे, अष्टमेश बुध हि वंध्या राशीत अस्तंगत आहे. त्या मुळे हि केस Gender nonconformity ची असावी व त्यावेळी डॉक्टर निदान करू शकले नसावे असे वाटते. या वर आधानकुंडली प्रकाश टाकू शकेल. बघू पुढे मागे जमले तर.

आता संप्रेरकांचा विचार करू याचे कारकत्व मंगळाकडे जाईल. मंगळ हा चतुर्थात गुरुच्या दृष्टीत असला तरी राशीस्वामी शुक्र षष्ठात आहे व मंगळ षष्ठेश चंद्राच्या नक्षत्रात चंद्राच्याच नवमांशात (नीच नवमांशी) आहे. मंगळ सम राशीत सम नवमांशी आहे. मंगळाचा षष्ठाशी संबंध आल्याने संप्रेरकांचा विकार उद्भवू शकतो. षष्ठातील शुक्र लैंगिक विकार देवू शकतो जो अष्टमेश बुधाच्या नक्षत्रात आहे. लग्नेश सप्तमात असला तरी तो शत्रू राशीत प्रबळ शत्रू रवी युक्त आहे व शनि अस्तंगत आहे. त्यामुळे लग्नेश बलवान नाही. त्या मानाने षष्ठेश चंद्र बलवान म्हणावा लागेल.

हि कुंडली व्यसनाधीनताही दर्शविते. मादक पदार्थांचे व्यसन लागले असावे किंवा तशी शक्यता आहे. षष्ठ व्दितीयात जलराशी असून त्यात जलतत्वाचे ग्रह आहेत. षष्ठातील जलराशीतील शुक्र व्यसनाधीनता देतो. शुक्रा बरोबरच नेपच्यून व्ययात जलांशात आहे जो मादक पदार्थांचे व्यसन देवू शकतो. शुक्र नेपच्युनचा षष्ठ व्ययातून समसप्तक योग लैंगिक व्यसन/मादक पदार्थांचे व्यसन देवू शकतो. जलराशीतील व्दितीयेश गुरू, चंद्र, शुक्राच्या त्रिकोण योगात आहेत, हा गुरु काही प्रमाणत सांभाळून घेवू शकतो. जातकाच्या या वर्तनामागे मादक पदार्थांचे व्यसन तर नाही? काही उत्तेजक द्रव्यांच्या सेवानातून शरीरात अंतर्भाव तर होत नाही? गोनाडल स्टिरॉइड्स (Gonadal steroids) संप्रेराकां (Hormones) मध्ये गडबड, फेरफार करू शकतात, खास करून इस्ट्रोजेन (Estrogen). जातकाला नेमकी शुक्र महादशेत शुक्र भुक्ती चालू आहे.

पुढील लेख:-  बोलकी कुंडली -१